Një studim i ri sugjeron se mënyra e të ushqyerit mund të ndikojë në shëndetin e trurit, madje edhe te personat që kanë shenja biologjike të lidhura me sëmundjen e Alzheimerit.

Një regjim ushqimor i pasur me fruta, perime, drithëra integrale, bishtajore dhe arra, ndërsa kufizon ushqimet e ultra-përpunuara, pijet me sheqer dhe mishin e kuq, mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për zhvillimin e demencës. Ky është përfundimi i një studimi të ri të publikuar në revistën shkencore JAMA Network Open.

Çfarë zbuloi studimi?

Studimi përfshiu më shumë se 1.800 persona mbi moshën 60 vjeç në Suedi, të cilët nuk kishin demencë në fillim të kërkimit.

Studiuesit analizuan zakonet ushqimore të pjesëmarrësve përmes pyetësorëve të detajuar gjatë gjashtë viteve dhe matën tre biomarkues në gjak që lidhen me sëmundjen e Alzheimerit dhe dëmtimin e qelizave nervore. Më pas, ata i ndoqën pjesëmarrësit për deri në 15 vjet për të parë se kush zhvillonte demencë.

Gjatë kësaj periudhe, 240 persona u diagnostikuan me demencë.

Rezultatet treguan se personat që ndiqnin një dietë me potencial më të ulët inflamator kishin më pak gjasa të zhvillonin demencë. Tek ata që kishin nivele të larta të biomarkuesit p-tau217, i lidhur me Alzheimerin, një dietë anti-inflamatore u shoqërua me një ulje prej 29% të rrezikut për demencë. Reduktim i ngjashëm u vu re edhe tek pjesëmarrësit me biomarkues të tjerë që lidhen me dëmtimin e qelizave nervore dhe inflamacionin.

Çfarë është dieta anti-inflamatore?

Nuk ekziston një regjim ushqimor zyrtar me emrin “dietë anti-inflamatore”. Ky term përdoret për të përshkruar një mënyrë të ushqyeri që lidhet me nivele më të ulëta të inflamacionit kronik në organizëm.

Në këtë studim, studiuesit nuk u kërkuan pjesëmarrësve të ndiqnin një dietë të caktuar. Ata vlerësuan ushqimin e tyre përmes një indeksi që mat potencialin inflamator të dietës.

Personat që konsumonin më shumë:

  • perime;
  • fruta;
  • arra dhe fara;
  • bishtajore;
  • drithëra integrale;

dhe më pak:

  • pije të ëmbëlsuara me sheqer;
  • ushqime të ultra-përpunuara;
  • mish të kuq,

rezultuan të kishin një dietë me efekt më të ulët inflamator.

Ky model ushqimor ka shumë ngjashmëri me dietën mesdhetare, e cila gjithashtu rekomandon konsumimin e vajit të ullirit, peshkut dhe ushqimeve të freskëta.

Si ndikon inflamacioni në tru?

Inflamacioni është një reagim normal i sistemit imunitar ndaj infeksioneve ose dëmtimeve. Megjithatë, kur inflamacioni bëhet kronik dhe zgjat për vite, ai mund të dëmtojë organizmin.

Sipas studiuesve, inflamacioni kronik mund të:

  • dëmtojë enët e gjakut;
  • dëmtojë qelizat nervore;
  • aktivizojë qelizat inflamatore në tru;

duke kontribuar kështu në rënien e funksioneve njohëse dhe zhvillimin e demencës.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se demenca është një sëmundje komplekse, ku ndikojnë edhe faktorë të tjerë si:

  • mosha;
  • predispozita gjenetike;
  • sëmundjet kardiovaskulare;
  • humbja e dëgjimit;
  • duhanpirja;
  • konsumimi i tepërt i alkoolit.

A duhet të ndryshojnë dietën personat me rrezik të lartë?

Ekspertët vlerësojnë se studimi ofron një arsye shtesë për të ndjekur zakone të shëndetshme ushqimore, por paralajmërojnë se rezultatet nuk provojnë se dieta e parandalon drejtpërdrejt demencën.

Bëhet fjalë për një studim vëzhgues, që tregon një lidhje mes dietës dhe rrezikut të sëmundjes, por nuk mund të vërtetojë marrëdhënie shkak-pasojë.

Gjithashtu, studimi ka disa kufizime. Ushqimi u vlerësua përmes pyetësorëve të plotësuar nga vetë pjesëmarrësit dhe kërkimi u zhvillua vetëm tek të moshuarit në Suedi, ndaj rezultatet mund të mos jenë plotësisht të zbatueshme për popullata të tjera.

Çfarë tjetër ndihmon në mbrojtjen e trurit?

Përveç një ushqyerjeje të shëndetshme, ekspertët rekomandojnë:

  • aktivitet fizik të rregullt;
  • kontrollin e tensionit të gjakut, kolesterolit dhe diabetit;
  • shmangien e duhanit;
  • kufizimin e konsumit të alkoolit;
  • gjumë të mjaftueshëm;
  • angazhim social dhe aktivitet mendor përmes leximit, mësimit të aftësive të reja dhe pjesëmarrjes në aktivitete komunitare.

Përfitimet nuk kufizohen vetëm te truri

Një dietë me efekt anti-inflamator është lidhur edhe me një rrezik më të ulët për:

  • sëmundjet e zemrës;
  • goditjen në tru;
  • diabetin e tipit 2;
  • disa lloje të kancerit.

Ajo ndihmon gjithashtu në mbajtjen e një peshe të shëndetshme dhe përmirësimin e metabolizmit.

Ekspertët theksojnë se nuk ekziston një “superushqim” që mbron trurin. Përfitimet vijnë nga modeli i përgjithshëm i të ushqyerit dhe nga ndryshimet e vogla, por të qëndrueshme, si konsumimi më i madh i perimeve dhe drithërave integrale, zëvendësimi i ushqimeve të përpunuara me fruta ose arra dhe shmangia e pijeve me sheqer./cnn