Edukimi i fëmijëve për jetën publike është një detyrë shumë e rëndësishme për çdo shoqëri. Ky proces fillon në familje, por fuqizohet dhe zhvillohet më tej në institucionet e edukimit, si ato parashkollore dhe shkollore. Këto institucione kanë një rol të veçantë në zhvillimin e karakterit dhe të virtyteve të fëmijëve. Etika e edukatorëve dhe mësuesve, toleranca e tyre, përdorimi i fjalorit të kujdesshëm dhe programet e studiuara janë elemente kyçe që ndihmojnë në ndërtimin e këtyre virtyteve. Mënyra e të nxiturit për të njohur, emërtuar dhe menaxhuar ndjesitë është një tjetër aspekt i rëndësishëm.

Nëse edukatorët dhe mësuesit përdorin metodat e edukimit përmes frikës, mungesës së respektit dhe tolerancës, dhe duke etiketuar, diferencuar ose kërcënuar, virtyti dhe toleranca bëhen shumë të vështira për t’u formuar si mënyra të jetesës dhe sjelljeve të fëmijëve.

Fëmijëria dhe Ndikimi i Së Shkuarës

Fëmijëria është koha e pyetjeve dhe pasigurisë. Për shumë njerëz, gjëja më e vështirë nuk është të mësojnë gjëra të reja, por të çaktivizojnë gjërat e së shkuarës që janë kthyer në struktura dhe mekanizma që ndikojnë në gjendjet psikoemocionale dhe sjelljet e njeriut si i rritur. Si mund të menaxhohen këto struktura për të mos penguar të tashmen dhe të ardhmen?

Një fëmijë është i varur tërësisht nga të rriturit për ekzistencën e tij dhe për realizimin e tij si një person i pavarur. Kur të rriturit vetëm i tregojnë të metat, e trembin apo e keqtrajtojnë, kjo nuk është vetëm një ngjarje e vetme, por një ngarkesë që fëmija e bart gjatë gjithë periudhës së tij të zhvillimit. Ai mund të ndjejë vazhdimisht stres, duke dyshuar nëse ka bërë diçka të drejtë apo të gabuar dhe çfarë mund të mendojnë të rriturit për të.

Fëmija, gjatë gjithë kësaj periudhe, është duke mësuar fjalë të reja dhe veprime, duke u vëzhguar dhe gjykuar nga të rriturit—prindër, edukatorë, mësues—të cilët kërkojnë që ai të veprojë në mënyrë të përshtatshme dhe sipas kërkesave të tyre, shpesh pa marrë parasysh moshën dhe kohën që i duhet fëmijës për të përvetësuar këto fjalë apo veprime.

Të rriturit mund ta imagjinojnë veten sikur të ishin gjithmonë të vëzhguar dhe testuar për çdo fjalë dhe veprim, siç ndodh me fëmijët çdo sekondë, minutë, orë, ditë, javë, muaj dhe vite, deri sa ata të rriten. Kjo krijon një gjendje të vazhdueshme pasigurie dhe dyshimi për fëmijën: “A më duan ata?” apo “A kam bërë diçka të gabuar?”. Kjo mund të ndikojë seriozisht në shëndetin mendor të fëmijës dhe mund të pengojë zhvillimin e tij emocional dhe social.

Mos harroni se çdo detaj i sjelljes së të rriturve, si një shikim i ngrysur i nënës, babait ose mësuesve, fjalori i përdorur, dhe mungesa e kërkimit të faljes pas një gabimi, ka pasoja të mëdha për fëmijët. Edhe ato që për ne, të rriturit, mund të duken si detaje të pavlera, kanë ndikim të thellë në shëndetin mendor të fëmijëve dhe në aftësinë e tyre për të realizuar veten si individë të pavarur.

Nga Lira GJika